Ondernemers staan geregeld voor ingrijpende beslissingen die de toekomst van hun bedrijf bepalen. Investeren in nieuwe machines of technologie, herstructureren om kosten te verlagen of zelfs een overname om sneller te groeien, zijn keuzes die vaak grote financiële gevolgen hebben. Om zulke beslissingen met vertrouwen te nemen, is een grondige voorbereiding en een helder inzicht in de impact ervan onmisbaar.
Elke strategische euro moet zichzelf verantwoorden. De markt beloont helderheid. Wie beslist zonder kader betaalt later dubbel. Begin met één vraag. Verdient dit project zijn kapitaalkost terug en levert het duurzame vrije kasstromen op.
Investeringslogica vraagt een maatstaf. Gebruik ROIC. Dat is het rendement op geïnvesteerd kapitaal. Je neemt de operationele winst na belasting en deelt die door het kapitaal dat in je operatie vastzit. Denk aan vaste activa en werkkapitaal. Haal je 120.000 euro na belasting op 1 miljoen geïnvesteerd kapitaal. Dan ligt je ROIC op 12%. Ligt dat boven je kapitaalkost. Dan creëer je waarde.
Die kapitaalkost meet je met WACC. Dat is de gewogen gemiddelde kost van eigen en vreemd vermogen samen. Je weegt de kost van schuld en de gevraagde opbrengst voor aandeelhouders volgens hun aandeel in de financiering. De rente corrigeer je voor belastingen. Is je WACC 8% en je ROIC 12%. Dan zit je goed. Ligt je ROIC lager dan je WACC. Dan verniel je waarde. Zelfs als je omzet stijgt.
Herstructureren klinkt defensief. Vaak is het de snelste weg naar waarde. Een brutomarge die van 28% naar 24% zakt lijkt een detail. Op 10 miljoen omzet is dat 400.000 euro minder vuurkracht. Eén jaar gericht sturen op prijszetting, productmix en indirecte kosten kan dat verschil dichten zonder één extra verkoop. Voorraad die zes keer per jaar draait legt twee maanden cash stil. Naar acht rotaties gaan geeft een halve maand vrij. Op 2 miljoen voorraad is dat 83.000 euro minder werkkapitaaldruk. Dat is rentebesparing en onderhandelingskracht.
Een overname geeft snelheid. Ze geeft ook frictie. Betaal je zes keer EBITDA voor een doel met 2 miljoen EBITDA dan leg je 12 miljoen neer. Kijk dan verder dan de winstmaatstaf. Wat telt is vrije kasstroom. Als capex hoog ligt en het werkkapitaal aantrekt blijft er misschien maar 60% van EBITDA over. Dat is 1,2 miljoen per jaar. Met 8 miljoen schuld aan 7% betaal je 560.000 euro interest. Tel aflossing mee en bekijk je DSCR. Die moet ruim boven 1,2 blijven. Anders zetten convenanten snel druk. Koop nooit enkel EBITDA. Koop herhaalbare kasstromen.
Gebruik ook EBITA in je analyse wanneer amortisatie op immateriële activa het beeld vertroebelt. EBITA is winst vóór interesten, belastingen en afschrijvingen op immaterieel. Zo vergelijk je bedrijven met een andere balansstructuur eerlijker. Machines blijven zichtbaar via afschrijvingen. Amortisatie op merken of klantenlijsten minder.
De volgorde van denken helpt. Eerst de strategische fit. Versterkt dit je kern en je positie. Dan de economische logica. Verdient het project de kapitaalkost met betrouwbare vrije kasstroom. Daarna de balans. Wat gebeurt er met netto schuld ten opzichte van EBITDA. Blijft die onder 3,0 in normale tijden en onder 3,5 in stress. Tot slot de uitvoering. Wie leidt. Welke mijlpalen zie je in de resultatenrekening en in cash. Wanneer.
Cijfers dwingen eerlijkheid af. Een investering van 3 miljoen die 450.000 euro extra EBITDA oplevert oogt goed. Stijgt onderhoudscapex met 150.000 en trekt je voorraad 500.000 aan. Dan zakt je vrije kasstroom naar 300.000. Dat is 10%. Met een WACC van 9% blijft er amper waardecreatie over. Een herstructurering die 300.000 euro kosten wegsnijdt en 200.000 euro marge herwint kan sneller en met minder risico hetzelfde opleveren. Een overname die 400.000 euro inkoopvoordeel en 250.000 euro overheadsynergie brengt is sterk. Maar enkel als de klantretentie hoog blijft en de integratie binnen twaalf maanden op koers ligt.
Risico hoort in het model. Wat als de rente 100 basispunten hoger blijft. Wat als energie 20% stijgt. Wat als je topklant 30% minder afneemt. Als je plan dan nog overeind blijft heb je een keuze die standhoudt.
Cultuur en menselijk kapitaal bepalen de uitkomst. Een herstructurering zonder gedragen verhaal verliest snelheid. Een investering in automatisering zonder bijscholing levert minder op. Een overname zonder integratieplan verbrandt synergie. Meet daarom niet alleen EBITDA. Meet doorlooptijd, uitstroom van sleutelprofielen en klantretentie in de eerste zes maanden. De harde cijfers volgen de zachte factoren met vertraging.
Liquiditeit beslist mee. Je kunt inhoudelijk juist zitten en toch stranden. Projecten die drie kwartalen negatieve cash kennen vragen buffer. Hou drie tot zes maanden vaste kosten beschikbaar in liquide middelen of in kredietlijnen. Cash is geen luxe. Cash is tijd om gelijk te krijgen.
De keuze tussen investeren, herstructureren of overnemen is geen ideologie. Het is discipline. Meet je ROIC. Ken je WACC. Begrijp het verschil tussen EBITDA, EBITA en vrije kasstroom. Respecteer je balans en je liquiditeit. Kies wat in jouw context de hoogste zekerheid op waardecreatie geeft.
Wil je je opties laten doorrekenen en vertalen naar een beslissingsnota die bestuur en bank overtuigt. Laat weten waar je staat en waar je heen wil. We bouwen een model dat rekent, test en richting geeft. Klik hier om een afspraak te maken.
Disclaimer. Dit is algemene informatie en geen persoonlijk advies. Investeren en financieren houden risico’s in. Laat je keuzes en aannames toetsen aan je doelen, kasstromen en risicoprofiel voordat je beslist.